Arşivin Kaynakları ve Yöntemi

Kaynaklar

Arşivdeki her kayıt, aşağıdaki kamuya açık resmî kaynaklardan en az birine dayanır. Her şehit sayfasının altında o kaydın geldiği kaynak ayrıca belirtilir:

• Millî Savunma Bakanlığı — Şehit Bilgi Kapısı
• Emniyet Genel Müdürlüğü — Şehitlerimiz
• EGM Özel Harekât — Şehitlerimiz
• EGM İstihbarat Başkanlığı — Şehitlerimiz
• EGM Havacılık Dairesi — Şehitlerimiz
• Sahil Güvenlik Komutanlığı — Şehitlerimiz
• Jandarma Havacılık Komutanlığı — Şehitlerimiz
• Kahramanlar internet sayfası
• Kore Savaşı ve İzleri — Şehitlerimiz (Kore Savaşı, 892 kayıt · birincil kaynak)
• ATASE — Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı (Kore Savaşı kayıtlarında ikincil kaynak)

Derleme Yöntemi

Kaynaklar düzenli aralıklarla yeniden taranır. Aynı kişi birden fazla kaynakta geçtiğinde kayıtlar ad, baba adı, doğum yeri/yılı ve kurum bilgisi üzerinden eşleştirilerek tekilleştirilir: kayıt çoğaltılmaz, yalnızca eksik alanlar ikinci kaynaktan tamamlanır. İlk kaynağın verdiği bilgi hiçbir zaman ezilmez. Ad kalitesi süzgecinden geçemeyen (bozuk, eksik ya da kayıt dışı) satırlar arşive alınmaz.

Soyadı Olmayan Kayıtlar: “Ahmetoğlu Mehmet” Biçimi

Arşivdeki kayıtların büyük çoğunluğu Soyadı Kanunu'ndan (21 Haziran 1934) önceye aittir; o dönem yasal soyadı yoktu ve resmî kayıtlar ad + baba adı biçiminde tutulurdu. Bu arşivde, tek kelimelik ada sahip kayıtlarda baba adından dönemin kendi geleneğine uygun bir ekleme yapılır: babası Ahmet olan Mehmet, “Ahmetoğlu Mehmet” olarak gösterilir. Bu biçim 92.896 kayıtta uygulanmıştır ve ilgili şehit sayfalarında ayrıca açıklanır. Baba adı da bilinmiyorsa ad tek başına bırakılır.

Sayılarla Arşiv

Dönem ve cephe kırılımının tamamı arşiv dizininde yer alır.

Sık Sorulan Sorular

Bu arşivde kaç şehit kaydı var?

Şu an 115.886 kayıt bulunuyor. Bu sayı Türkiye’nin toplam şehit sayısı değildir; kamuya açık resmî kaynaklarda tespit edebildiğimiz ve kaynağıyla birlikte doğrulanabilen kayıtları gösterir. Derleme sürmektedir, yeni kayıtlar eklendikçe sayı değişir.

Arşiv tamamlanmış mı?

Hayır. Arşiv hâlâ genişletilmektedir ve eksik kayıtlar bulunduğunu biliyoruz. Örnek olarak Çanakkale Cephesi için bu arşivde 46.599 kayıt yer alırken, muharebelerin toplam şehit sayısı resmî araştırmalarda yaklaşık 57 bin olarak anılır. Aradaki fark, kaynaklarda adı geçmeyen ya da henüz derlenmemiş kayıtlardan ileri gelir.

Bu sitede kimlerin kaydı var?

Resmî kurumların kamuya açık listelerinde adı geçen asker, polis, jandarma ve öğretmen şehitlerimiz ile terör saldırılarında hayatını kaybeden sivil şehitlerimiz. Kayıtlar Kırım Savaşı’ndan (1853-1856) günümüze uzanır; tespit edebildiğimiz kadarıyla en büyük bölüm Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı dönemine aittir.

Veriler resmî mi?

Kayıtların kaynağı resmî kurumların kamuya açık listeleridir ve her sayfada hangi kaynaktan geldiği belirtilir. Ancak bu site bağımsız bir anma projesidir; hiçbir kurumun resmî yayını değildir. Derleme sırasında hata olabileceğini göz önünde bulundurunuz; resmî işlemler için ilgili kuruma başvurulmalıdır.

Neden birçok kayıtta soyadı yok?

Kayıtların büyük bölümü Soyadı Kanunu’ndan (1934) öncesine aittir; o dönemde yasal soyadı yoktu ve kayıtlar ad ile baba adı biçiminde tutuluyordu. Bu arşivde 92.896 kayıtta, dönemin kendi geleneğine uygun olarak “Ahmetoğlu Mehmet” biçimi kullanılmıştır.

Neden çoğu kayıtta tam şehadet tarihi yok?

Kaynak listelerin çoğu gün ve ay bilgisi içermez; yalnızca dönem ve cephe bilgisi verir. Tam tarihi bilinen kayıt sayısı şu an 14.588. Elimizde güvenilir bir gün bilgisi olmadığında tarih alanı boş bırakılır; tahmini bir tarih yazılmaz.

Bir ismi nasıl bulurum?

Arama sayfasından ada göre arayabilir, arşiv dizininden memlekete, döneme ya da ismin baş harfine göre ilerleyebilirsiniz. Ana sayfadaki interaktif anıtta ise arşivdeki bütün isimler tek ekranda gezilebilir.

Eksik ya da hatalı kayıt görürsem ne yapabilirim?

Ana sayfadaki “Veri Ekle” formundan şehidimizin adını ve dayandığı kaynağı iletebilirsiniz. Bildirimler elle incelenerek arşive işlenir.